Rodzaje świec japońskich — ściąga: marubozu, doji, wirujący bąk, młot i ich kuzyni
Na blogu Strefy jest 41 artykułów o formacjach świecowych, każdy z pomiarami skuteczności. Ten tekst jest mapą do nich: pokazuje pojedyncze kształty, z których zbudowane są wszystkie formacje, i jedną zasadę, bez której żaden kształt nic nie znaczy. Jeśli nie wiesz jeszcze, czym jest korpus i cień, zacznij od budowy świecy japońskiej.
📑 W tym artykule · 7 części
Najpierw zasada: kształt bez miejsca nie istnieje
Ta sama świeca potrafi mieć dwie nazwy i dwa przeciwne znaczenia. Mały korpus u góry i długi dolny cień to po spadkach młot (możliwe dno), a po wzrostach wisielec (możliwy szczyt). Kształt jest identyczny, zmienia się tylko miejsce. Dlatego zanim nazwiesz świecę, odpowiedz na pytanie, gdzie stoi: przy wsparciu, przy oporze, w środku zakresu, po długim ruchu czy w konsolidacji.
Rodzina 1: świece zdecydowane
Marubozu to świeca bez cieni albo z cieniami tak małymi, że można je pominąć. Wzrostowa otworzyła się na minimum i zamknęła na maksimum — kupujący kontrolowali cały okres. Spadkowa odwrotnie. Marubozu pokazuje siłę w danym momencie, ale po długim ruchu bywa też oznaką wyczerpania: ostatni, najbardziej spóźnieni gracze wchodzą naraz. Szczegóły i pomiary: marubozu.
Świeca o długim korpusie z krótkimi cieniami to łagodniejsza wersja marubozu. Sama w sobie niewiele znaczy; znaczenie nabiera, gdy wybija z konsolidacji albo przełamuje poziom.
Rodzina 2: świece niezdecydowania
Wirujący bąk ma mały korpus i cienie dłuższe niż korpus po obu stronach. Obie strony próbowały, żadna nie wygrała. To najczęstsza świeca niezdecydowania — wirujący bąk.
Doji to skrajny przypadek: otwarcie i zamknięcie są na tym samym (albo prawie tym samym) poziomie. Korpus zamienia się w kreskę. Odmiany rozróżnia się po cieniach:
| Odmiana | Wygląd | Artykuł |
|---|---|---|
| Doji zwykłe | krzyżyk, cienie podobnej długości | doji |
| Doji długonogie | bardzo długie cienie z obu stron | doji długonogie |
| Doji ważka | długi dolny cień, brak górnego (litera T) | doji ważka |
| Doji nagrobek | długi górny cień, brak dolnego (odwrócone T) | doji nagrobek |
| Doji czterech cen | wszystkie cztery ceny równe (pozioma kreska) | doji czterech cen |
| Wysoka fala | mały korpus i wyjątkowo długie cienie | wysoka fala |
Na rynku krypto, który handluje całą dobę bez przerw, doji w ścisłym sensie (otwarcie dokładnie równe zamknięciu) jest rzadkie. W praktyce za doji uznaje się świecę, której korpus to kilka procent całego zasięgu.
Rodzina 3: świece odrzucenia
Tu jeden długi cień dominuje nad małym korpusem. Cień pokazuje poziom, z którego cenę zepchnięto.
- Młot — mały korpus u góry, dolny cień co najmniej dwa razy dłuższy od korpusu, górnego cienia prawie brak. Pojawia się po spadkach. Młot.
- Wisielec — ten sam kształt po wzrostach. Wisielec.
- Odwrócony młot — mały korpus na dole, długi górny cień, po spadkach. Odwrócony młot.
- Spadająca gwiazda — ten sam kształt po wzrostach. Spadająca gwiazda.
- Pin bar — nazwa z price action na każdą świecę z wyraźnie dominującym cieniem, niezależnie od koloru. Pin bar.
Kolor korpusu w świecach odrzucenia ma drugorzędne znaczenie. Liczy się długość cienia względem korpusu i to, czy cień odbił się od poziomu, który miał znaczenie wcześniej.
Od pojedynczych świec do formacji
Formacje wieloświecowe to po prostu kilka tych kształtów w określonej kolejności. Kilka przykładów z bloga:
- dwie świece: objęcie hossy i objęcie bessy, harami,
- trzy świece: gwiazda poranna, trzech białych żołnierzy, trzy czarne kruki.
Pełną listę znajdziesz w dziale Formacje świecowe na stronie bloga.
Co mówią liczby
Najbardziej niewygodna prawda o świecach: większość z nich, zmierzona na dużych próbach, działa niewiele lepiej niż rzut monetą. Thomas Bulkowski przebadał dziesiątki tysięcy przypadków i tylko część formacji przekracza wyraźnie 60% skuteczności w przewidywanym kierunku. Dlatego każdy artykuł o formacji na tym blogu zaczyna od pomiaru, a nie od obietnicy.
Z tego wynika praktyczna kolejność: najpierw poziom (wsparcie, opór, strefa płynności), potem świeca jako sygnał na tym poziomie, na końcu policzone ryzyko. Świeca w środku zakresu, daleko od ważnych poziomów, prawie nic nie mówi.
Źródła
- Steve Nison, Japanese Candlestick Charting Techniques, New York Institute of Finance 1991 (wyd. 2: 2001).
- Thomas N. Bulkowski, Encyclopedia of Candlestick Charts, Wiley 2008.
- Gregory L. Morris, Candlestick Charting Explained, McGraw-Hill 2006 (wyd. 3).
FAQ
Ile jest rodzajów świec japońskich?
Czym różni się młot od wisielca?
Czy pojedyncza świeca wystarczy, żeby wejść w pozycję?
Trader i twórca Strefy Tradingu. Od lat rozkłada krypto na czynniki pierwsze na YouTube — bez ściemy, bez sygnałów, z naciskiem na strukturę rynku i zarządzanie ryzykiem.
🎁 Zgarnij darmowe wskaźniki Strefy
Zostaw maila — wyślemy Ci linki do darmowych wskaźników TradingView i konkretną porcję wiedzy na start. Zero spamu, sama esencja.
Dziękujemy! Sprawdź skrzynkę. Jeśli maila nie ma, zajrzyj do zakładki „Oferty” albo do spamu i przenieś go do Odebranych.